“SÂYE” KELİMESİ HAKKINDA BAZI MÜLAHAZALAR
SOME OPINIONS ABOUT THE WORD “SÂYE”
2019 Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature Cilt 2018/4, Sayı 4
Öz
“Sâye” is one of the most commonly used word in classiccal literature. The meaning of sâye known as shadow or protection
in the texts for many people. In some couplets these meanings of sâye is not suitable for the couplet’s meaning. Because of
this we try to find different meanings of sâye with researching main dictionaries. Sâye has a meaning “a petticoat” in “A
Comprehensive Persian-English Dictionary” which is written by F. Steıngass. This meaning of the word is suitable for the
couplets. Upon this we research Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü and Tarama Sözlüğü, Türkiye Türkçesi Ağızları Sözlüğü
etc. and try to consolidate petticoat meaning with sâye. At the end of the research we find out that sâye has meanings like;
caftan, vest, bolero, broadcloth. In this study we will try to give the meanings of sâye and try to show couplets with these
meanings.
İngilizce öz
Sâye kelimesi, klasik şiir metinlerinde sıklıkla karşılaşılan kelimelerden biridir. Sâye kelimesi metinlerde, çoğunlukla herkes
tarafından bilinen gölge veya himaye anlamları ile yer almaktadır. Yapılan okumalar sırasında karşılaşılan bazı beyitlerde,
kelimenin akla ilk gelen gölge, himaye, cin, yansıma gibi anlamlarının sözü edilen beyitlere tam olarak uymadığı dikkati
çekmiştir. Bunun üzerine sâye kelimesinin farklı anlamlarının olup olamayacağı yönünde araştırma yapılmaya başlanmış ve
başlıca sözlükler taranmak suretiyle sâye kelimesinin farklı anlamları ortaya konulmaya çalışılmıştır. F. Steıngass’ın, A
Comprehensive Persian-English Dictionary isimli sözlüğünde, sâye kelimesinin içinde barındırdığı anlamlardan birisinin de “a
petticoat/ iç eteklik” olduğu görülmüştür. Kelimenin, iç eteklik anlamının beyitlerde yer alan ifadelere uygunluk sağladığı
görülmüş bunun üzerine başta Giyim Kuşam ve Süslenme Sözlüğü olmak üzere; Tarama Sözlüğü, Türkiye Türkçesi Ağızları
Sözlüğü vb. sözlükler taranarak kelimenin sözü edilen ve giyim kuşamla ilişkili anlamı pekiştirilmeye çalışılmıştır. Nihayetinde
sâye kelimesinin çalışmada değinileceği üzere; kaftan, yelek, cepken, kadın giysisi, iş önlüğü, şayak cinsinden kalın kumaş vb.
anlamları olduğu görülmüştür. Çalışmada, sâye kelimesinin sözlüklerdeki mevcut anlamlarına yer verilmesi; kelimenin, giyim
kuşamla ilgili anlamına dönük örnek beyitlerin ortaya konulması ve beyitlerin kısa izahı ile tamamlanması öngörülmektedir.