20. YÜZYILIN BAŞINDA TÜRK AYDINLARININ JAPONYA’YA BAKIŞI VE “MUSAVVER JAPON ÇOCUKLARI” KİTABI

Öz: Türk Japon iliĢkileri çok eski bir geçmiĢe dayanmamasına rağmen,
sağlam temellere dayanmaktadır. Ġki tolum arasında mesafeler çok uzak
olsa da Türk halkı, Japon halkına karĢı büyük bir ilgi ve sempati
duymuĢtur. Bu ilginin temel kaynağı Japonların Türkler gibi
geleneklerine bağlı bir toplum olasının yanında, asırlardır Osmanlı
Devletinin hasmı olan Rusya ile 20.yüzyılın baĢlarında Japonların da
sorunlar yaĢaması hatta savaĢmasının da etkili olduğu anlaĢılmaktadır.
Buna benzer gerekçelerle Japonlar da Türk halkına aynıyla mukabele
etmiĢ ve onlar da Türklere karĢı büyük ilgi duymuĢlardır. Bu uzaktan
sempati II. Abdülhamit döneminde somut bir hal almıĢ ve 14 Temmuz
1889‟da 655 kiĢi ile Ertuğrul gemisinin Japonya‟yı ziyaretiyle
taçlanmıĢtır. Bu ziyaret ve arkasından yaĢanan felaket iki toplum
arasındaki sevgiyi en üst seviyeye çıkarmıĢtır. Daha sonraki yıllarda
coğrafyası uzak ama kaderleri benzer olan iki toplum birbirlerini
yakından takip etmeye devam etmiĢtir. Türk aydınları, Japonlarla
yaĢadıkları yenilik-gelenek tartıĢmalarını benzer Ģekilde yaĢamıĢ ve
Japonların geleneklerini koruyarak geliĢmiĢ toplum olma çabalarını
takdirle karĢılamıĢlardır. Bunun bir yansıması olarak Türk aydınlar,
Japonlar hakkında kitaplar yazmıĢlar veya diğer ülkelerde yazılanları
tercüme ederek, uzak dostlarını Türk toplumuna tanıtmaya çalıĢmıĢlardır.
Bunlardan biri makalemizin konusunu teĢkil eden “Musavver Japon
Çocukları” kitabıdır. Bu kitapta Japon çocuklarının giyim kuĢamları,
oyunları ve oyuncakları, çeĢitli alanlardaki eğitimleri uzunca iĢlenmiĢ ve
onların hayat tarzı ve eğitimleri takdir edilmiĢtir. Ayrıca bu kitap Türk
aydınlarının Japonlara bakıĢ açısını tespit bakımından önemli bir kaynak
niteliğindedir.