VOLTAIRE VE MICROMEGAS ADLI FELSEFİ HİKÂYESİ ÜZERİNE

2020 Humanitas - Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi Cilt 2014/2-legacy-4382, Sayı 4

İngilizce öz

Öz: XVIII. yüzyl ünlü Fransz düşünürü ve yazar Voltaire, yaşam
boyunca deneyimlediği duygu ve düşüncelerini yaznsal alana da
taşmştr. Şiir ve tragedya yazar ünlü düşünür, yaşadğ kimi olaylar ve
karşlaştğ insanlarca etkilenmiştir. Kendine özgü üslubu ve felsefi
yaklaşmyla, yaşadğ devire ve topluma getirdiği eleştiri çağdaşlarn
olduğu kadar kendinden sonraki düşünürleri de etkisi altna almştr.
Voltaire’in Micromégas adl felsefi hikâyesi XVIII. yüzyl Fransa’sndaki
felsefe ve bilim çatşmasn konu edinmektedir. Yüzyln bilim
adamlarnn, elde ettikleri bilimsel verileri kesin geçerli ilkeler olarak
değerlendirmeleri ve tartşma kabul etmez yaklaşmlar, düşünürün
görelilik yaklaşm çerçevesinde eleştirilmiştir. Kat bilimsel verilerin
karşsna felsefi sorgulamalar koyan Voltaire, devrinin gerçekliğinin,
gelecek yüzyllarn yanlgs olabileceğini işaret etmektedir. Gerek
öyküleme biçemi gerekse de tercih edilen anlat kişilerinin felsefi
yaklaşmlar ünlü düşünürün ortaya koyduğu tartşmann yöntemini ve
taraflarn belirlemesi açsndan önemlidir. Yazar, kimi yazn
eleştirmenlerince felsefi hikâyenin yaratcs olarak anlmakta ise de yazn
tarihine dair yaplan artsüremli okuma, bu iddiay doğrulamamaktadr.
Voltaire’in sürgün yllarnda sğndğ İngiltere’de tanştğ düşünürler ve
yaznsal yaptlar, yazarn imgelem dünyasn etkilemiştir. Jonathan Swift
bu isimler arasnda önceliğe sahiptir. Farkl akademik kaynaklarda
görülen bulgular, ünlü İngiliz yazarn imgesel bir yolculuğu anlattğ
yaptn, M.S. II. yüzylda Samsatl Lukianos’un Gerçek Öykü adl
hikâyesinden etkilenerek kalem aldğn işaret etmektedir. Yaplan
incelemeyle her üç yaznsal yaptn izleksel ve biçemsel ortaklklar tespit
edilmeye ve Voltaire’in Micromégas adl hikâyesindeki felsefe-bilim
çatşmas serimlenmeye çalşlacaktr.