BİREYSEL DUYARLILIKTAN KOLEKTİF DİSİPLİNE: MEHMET RAUF’UN HALAS ROMANI VE TÜRK MİLLİYETÇİSİ NİHAT

Mehmet Rauf (1875-1931), Türk edebiyatında adı daha çok Eylül romanıyla tanınmış
bir yazardır. Oysa Servet-i Fünun dönemi nesrinin Halit Ziya Uşaklıgil’den sonra en
önemli temsilcilerinden kabul edilir. Yazar genel olarak aşk çeşitlerine, hayal
kırıklıklarına, kadın-erkek sorunlarına yer veren eserler yazmıştır. İlk eserlerinde
toplumun aksayan yanlarını dert edinmez. Ancak yazarın edebi anlayışı son
romanlarından Halas ve Define’yle değişir. Bu iki romana kadar bireysel konularda
ısrarla duran yazar özellikle Halas’da eksenini farklılaştırır. Bu eserlerle beraber epik
konulara, arayışlara yer verir. Yazarın “Halas” yani Kurtuluş adlı romanı, Türk
Kurtuluş Savaşı’nı anlatır. Yazar, tema olarak vatan sevgisini merkeze alarak, baş
karakter çerçevesinde milli bilinci ve direnişi güçlendirmek üzere eserini
kurgulanmıştır. Bu nedenle Türk edebiyatında milli mücadeleyi anlatan romanlar
arasındadır. Bu çalışmada Mehmet Rauf’un romancılığı hakkında kısa bir
bilgilendirme yapılmış ve “Halas” romanı fikir hareketlerinden Türkçülük bağlamında
başkarakter üzerinden incelenmiştir. Halas da bir karakter etrafında ele alınan
Türkçülüğün, anlatıcının perspektifinden yansıtılan bakış açısıyla roman açıklanmaya
çalışılmıştır.