171 NUMARALI MANİSA ŞER’İYE SİCİLİNDEKİ TEREKE KAYITLARINA GÖRE MANİSA’DA TAŞINMAZ MALLAR

Öz: Tereke kayıtları kişilerin ölümünden sonra geride bıraktıkları
mal varlığını ihtiva eden kaynaklardır. Kassamlar tarafından tereke
kayıtları belirli koşullarda tutulurlar. Mirasçıların anlaşamaması,
ölen kişinin küçük çocuğunun kalması, ölen kişinin eşinin hamile
olması gibi. Dolayısıyla toplumun genelini yansıtmasalar da
önemli veriler içerirler. Bu halleriyle sosyo ekonomik tarih
çalışanları için büyük önem arz ederler. Osmanlı toplumuna dair
pek çok yönden ele alınan bu veriler, toplumun kültür unsurları,
yaşam stilleri ve geçim kaynakları gibi konularda değerli fikirler
vermektedir. Bu noktada tereke kayıtlarına dayalı olarak tek odak
noktasından hareketle sorgulamalar yapmak da mümkündür.
Mesela bir kentteki taşınmaz mallar, bunların niteliği, değerleri,
çeşitleri; kimlerin hangi taşınmazlara sahip olduğu gibi.
Bu çalışmada da 171 numaralı Manisa Şer’iye Sicil Defteri
kullanılacaktır. Defter 286 sayfadır. Defterin 1113-1118 (1701-
1707) yılları arasını kapsadığı tespit edilmiştir. Defterde 110 adet
terke kaydına rastlanmıştır. Bu defterin içinde dağınık halde
bulunan tereke kayıtlarının hepsi kişilerin taşınmaz malları odaklı
olarak taranacaktır. Taşınmaz malı olmayan kişiler büyük oranda
çalışmanın gerisinde tutulacaktır. Bu tarama sonucunda 18.
Yüzyılın başlarındaki Manisalıların taşınmaz mallarının değerleri
ve çeşitleri hakkında fikir sahibi olunacaktır. Diğer yandan servet
yapılanmasında taşınmaz malların yeri ve önemiyle ilgili ipuçları
bulunmaya çalışılacaktır. Merak konusu olan diğer konu, taşınmaz
mal ediniminde kişilerin önceliğinin ne olduğunun belirlenmesidir.
Bu yönüyle çalışma alanına ve kent tarihine katkıda bulunmayı
amaçlamaktadır.