KÜTAHYALI MAHVÎ’DE FEHÎM-İ KADÎM ETKİSİ

FEHÎM-İ KADÎM EFFECT IN KÜTAHYALI MAHVÎ

2021 Littera Turca Journal of Turkish Language and Literature Cilt 2021/7, Sayı 1

Öz

Fehîm-i Kadîm, one of the 17th century divan poets, lived between 1627 and 1647, according to sources. The poet, who was
an important representative of Sebk-i Hindi in his period, influenced many poets after him. One of these poets is the 17th
century poet Kütahyalı Mahvî. What is known about Mahvi's life is limited. His only known work is his Dîvân. The Divan was
prepared by Eda Tok. Thirty-two of the 129 gazelles in the Divine of Mahvî were written as a vizier to Fehîm-i Kadîm. In
addition, there are expressions that resemble Fehîm-i Kadîm. In this study, the verses that Mahvî wrote to Fehîm-i Kadîm
were examined and the similarities and differences between poems were tried to be stated. With this study, it is aimed to
show the effect of Fehîm-i Kadîm on Turkish literature. The study consists of three parts. In the first part, brief information
about Fehîm-i Kadîm and Kütahyalı Mahvî was given, in the second part the subject of the nazire was mentioned, and in the
third part, Mahvî's nazire to Fehîm-i Kadîm and similar expressions were stated.

İngilizce öz

17. yüzyıl divan şairlerinden olan Fehîm-i Kadîm, kaynakların belirttiğine göre, 1627-1647 yılları arasında yaşamıştır.
Döneminde Sebk-i Hindî’nin önemli bir temsilcisi olan şair, kendisinden sonra birçok şairi etkisi altında bırakmıştır. Bu
şairlerden biri de 17. yüzyıl şairi Kütahyalı Mahvî’dir. Mahvî’nin hayatı hakkında bilinenler sınırlıdır. Bilinen tek eseri
Dîvân’ıdır. Dîvân, Eda Tok tarafından hazırlanmıştır. Mahvî Dîvânı’nda yer alan 129 gazelin 32’si Fehîm-i Kadîm’e nazire
olarak yazılmıştır. Ayrıca, Fehîm-i Kadîm’i andıran ifadeler de yer almaktadır. Bu çalışmada, Mahvî’nin Fehîm-i Kadîm’e
yazmış olduğu nazireler incelenmiş, şiirler arasındaki benzerlik ve farklılıklar belirtilmeye çalışılmıştır. Bu çalışma ile Fehîm-i
Kadîm’in Türk edebiyatındaki etkisinin gösterilmesi amaçlanmıştır. Çalışma üç bölümden meydana gelmektedir. İlk bölümde
Fehîm-i Kadîm ve Kütahyalı Mahvî hakkında kısaca bilgi verilmiş, ikinci bölümde nazire konusuna değinilmiş ve üçüncü
bölümde de Mahvî’nin Fehîm-i Kadîm’e nazireleri ve benzer ifadeleri belirtilmiştir.

Anahtar kelimeler